بسم الله الرحمن الرحیم

دلیل قرآنی تقلید

 سوره النحل : آيه 43

وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ إِلاَّ رِجالاً نُوحِي إِلَيْهِمْ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ .

ما قبل از تو نيز، جز مردانى كه به سويشان وحى مى‏نموديم ،فرشته يا موجود ديگرى را نفرستاديم كه آنها از آمدن تو تعجب مى‏كنند،(به آنها بگو:) اگر نمى‏دانيد از اهل ذكر بپرسيد.

نكته‏ها:

اين آيه يك اصل كلى را كه عقل هر بشرى مى‏پذيرد، مطرح مى‏كند و آن مراجعه به اهل علم و كارشناس است، يعنى هر چه را نمى‏دانيد از آگاهان و اهل خبره‏ى آن علم ويا أن فن سؤال كنيد. البتّه در زمينه‏ى مسائل دينى، بهترين مصداقِ «اهل ذكر» اهل بيت پيامبرند. و روايات زيادى از طريق شيعه و سنّى به اين مضمون وارد شده كه در جلد سوم ملحقات احقاق الحق، صفحه‏ى 482 به بعد نقل شده است.طبرى، ابن كثير و آلوسى نيز در تفاسيرشان، ذيل اين آيه، اهلِ ذكر را اهل بيت پيامبر معرّفى كرده‏اند.در جلد 23 بحار صفحه 172 به بعد، حدود شصت روايت در اين باره نقل شده كه در برخى از آنها، امامان معصوم فرموده‏اند: «نحن و الله اهل الذكر المسؤلون» بخدا قسم ما هستيم، آن اهل ذكرى كه مردم بايد سؤالات خود را از آنان بپرسند.

پيام‏ها

1-      پيامبران الهى همه از جنس خود بشر بوده‏اند، نه از جنس فرشتگان. «وَ ما أَرْسَلْنا ... إِلَّا رِجالًا»                        

2-      پيامبران، همه مرد بوده‏اند، آنهم مردانِ بالغ و رشيد. (گرچه بعضى مثل عيسى و يحيى عليهما السلام در طفوليّت به نبوّت رسيده‏اند.) «رِجالًا».

3-      نزول وحى الهى بر يك انسان تعجبى ندارد، اين سنّت خداوند براى هدايت بشر بوده است. «رِجالًا نُوحِي إِلَيْهِمْ».

4-      جهل عذر نيست، پرسيدن و دانستن وظيفه است. «فَسْئَلُوا».

5-     مسائل دين را بايد از كارشناس دين پرسيد، نه هر كس اندك آشنايى با دين دارد. «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ».

6 - آنجا كه انسان خود چيزى را مى‏داند، سؤال معنى ندارد، مگر آنكه بخواهد از دانسته‏ى خود فرار كند. «فَسْئَلُوا ... إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ».

7-      اگر پرسش از اهل ذكر لازم باشد، پس پذيرش پاسخ او نيز لازم است، و گر نه سؤال لغو است. «فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّكْرِ».

8-     آنجا سؤال كنيم كه خود نتوانيم بدانيم، نه آنكه هر چه را نمى‏دانيم، بدون آنكه فكر و تأملى كنيم، فوراً سؤال كنيم. آيه نمى‏فرمايد: «فسئلوا ... ان لم تعلموا» اگر نمى‏دانيد سؤال كنيد، بلكه مى‏فرمايد: «فَسْئَلُوا ... إِنْ كُنْتُمْ لا تَعْلَمُونَ» يعنى اگر نمى‏توانيد بدانيد، سؤال كنيد.

                                                           تفسير نور جلد 6 ، ص: 398

اجتهاد و  تقلید.

مسأله 1: به مجتهدی که دیگران از او تقلید می کنند (مرجع تقلید )و به کسی که از مجتهد تقلید می کند (مقلد )می گویند.

مساله 2: کسی که مجتهد نیست و نمی تواند احکام و دستور های الهی را از منابع ان بدست آورد ،باید از مجتهد تقلید کند ؛یعنی کارهای خود را مطا بق فتوای او انجام دهد.

بسم الله الرحمن الرحیم

دلیل عقلی تقلید

جواب: از ساختار جامعه بشری پیداست که انسانها به همدیگر نیاز دارند و این غیر قابل انکار است. بنابراین عقل به ما می گوید چیزی را که نمی دانی به متخصص آن مطلب رجوع کن .